Mide bypass ameliyatı geçiren hastalar için öneriler

Ameliyatın başarılı olması için yaşam boyu sağlıklı alışkanlıklara uymak önemlidir.

Beslenme kurallarının temeli

Protein açısından zengin yiyeceklere öncelik verin.

• Az miktarda ve yavaş yiyin, her lokmayı iyice çiğneyin (püre kıvamına gelene kadar).
• Açlık hissetmeseniz bile her 3-4 saatte bir (düzenli bir programa göre) yemek yiyin.
• Ara öğünlerden kaçının. Yemek yerken dikkatinizi dağıtmayın.
• Tokluk hissinin ilk belirtisinde yemeyi bırakın.
• Yemekle aynı anda sıvı tüketmekten kaçının — bu mideyi fazla doldurabilir ve bulantıya neden olabilir. Su içmek için yemekten sonra en az 30 dakika bekleyin.
• Yemekleri tatsız hazırlamayın. Baharat ve çeşnilerden vazgeçmenize gerek yoktur.

Diyetin farklı aşamalardaki özellikleri

Aşama 1. Sıvılar

Gün boyunca şekersiz ve gazsız sıvılar için:

• normal ve aromalı su;
• kafeinsiz kahve ve çay;
• et suyu;
• şekersiz jöle;
• şekersiz dondurma;
• şekersiz spor içecekleri.

Vücudunuzun durumunu takip edin. Baş ağrısı, baş dönmesi, koyu renkli idrar — susuzluk belirtisidir.

Küçük yudumlarla için. Büyük yudumlar mide ağrısına neden olur.

Gazlı içecekler şişkinlik, geğirme ve rahatsızlığa yol açar.

Yapay tatlandırıcılar kullanılabilir (stevia, aspartam, sakkarin, sukraloz).

Aşama 2. Protein kokteylleri

Hedef — günde 1,4–1,9 litre sıvı ve protein kokteyllerinden 60–70 gram protein almak. Öncelik — proteinden önce yeterli sıvı alımıdır.

Kokteyli bir saat içinde bitiremezseniz, 2 saat sonra tekrar deneyin. Hedeflere hemen ulaşmanız gerekmez — kademeli ilerleyin.

Her protein kokteyli şunları içermelidir:

• 100–200 kalori;
• en az 15 gram protein;
• 20 gramdan az şeker.

Ameliyattan sonra bazı kişilerde laktoz intoleransı gelişebilir — süt ürünleri bulantı, şişkinlik, ishal ve kramp yapar. Böyle bir durumda 24 saat boyunca protein kokteyllerini bırakın. Daha sonra laktozu süzülmüş whey protein izolatına geçin.

Kokteyllerin tadını sevmiyorsanız kakao tozu veya toz fıstık ezmesi (günde 1 yemek kaşığını aşmayın), baharatlar (tarçın, zencefil, muskat), esanslar (vanilya, badem) veya şekersiz şuruplar ekleyebilirsiniz. Kokteylin kokusu rahatsız ediyorsa küçük ağızlı bir şişeden için veya pipet kullanın. Çiğnemeyi tercih ediyorsanız kokteyli dondurup dondurma kalıbında yiyin.

Aşama 3A. Pürüzsüz kıvam

Günde 1,4–1,9 litre sıvı ve protein kokteyllerinden 60–70 gram protein alın. Günde 5–6 kez püre kıvamında yiyecekler tüketin. Vitamin ve mineralleri almaya başlayın.

Aşama 3B. Yumuşak kıvam

Günde 1,4–1,9 litre sıvı almaya devam edin. Protein kokteylleri veya protein içeren yiyecekler tüketin (günde en az 60–70 gram protein). Yiyecekler püre kıvamında veya yumuşak olmalıdır (çatal ile kolayca ezilebilen). Önce proteinli yiyecekleri, sonra diğerlerini yiyin.

Yemek “takılırsa”, panik yapmayın ve su içmeyin — biraz yürüyün. Yiyeceklerin kuru olmaması için folyo içinde pişirin, yeniden ısıtırken et suyu ekleyin.

Aşama 4. Normal doku

Sıvı almaya, proteinli yiyecekler ve vitaminler tüketmeye devam edin. Yavaş yavaş katı yiyecekleri diyetinize ekleyin.

Günlük olarak tüketin:

• 8 bardak (1,4–1,9 litre) sıvı;
• 8 porsiyon (60–70 gram) protein;
• 3 porsiyon (90–120 gram) nişastalı yiyecek;
• 2 porsiyon (200–300 gram) sebze;
• 2 porsiyon (300–400 gram) meyve;
• 2 porsiyon (10 gram) yağ;
• 1 porsiyon (200–250 gram) süt ürünleri.

Ameliyattan sonraki ilk 3–6 ay boyunca sindirimi zor yiyecekleri dikkatle tüketin:

• sert kırmızı et, hamburger, ıstakoz, deniz tarağı, midye, karides;
• pirinç, makarna, poğaça türü yumuşak ekmekler;
• kalın kabuklu lifli meyveler (portakal, üzüm, ananas);
• lifli sebzeler (kuşkonmaz, taze bezelye, kereviz, marul).

Önce protein içeren yemekleri, ardından sebze veya meyveleri yiyin. Nişastalı yiyecekleri en son tüketin.

Beslenme Trafik Işığı

Yeşil ışık – günlük olarak tüketin

Bu yiyecekler az miktarla maksimum protein, vitamin ve mineral sağladıkları için diyetin temeli olmalıdır.

• Yüksek proteinli yiyecekler (öncelikli):
• yağsız et (tavuk, hindi, sığır eti);
• yumurta;
• yağsız lor ve fermente süt ürünleri;
• şekersiz yoğurt;
• şekersiz protein içecekleri.

• Sebzeler (iyi pişmiş veya haşlanmış): havuç, kabak, patates.
• Meyveler (püre halinde): muz, fırınlanmış elma.
• Lifli tahıllar (iyi pişmiş): karabuğday, yulaf, esmer pirinç.
• İçecekler: gazsız su (ana içecek), yağsız et suyu, hafif çay, suyla seyreltilmiş şekersiz meyve suları.

Sarı ışık – dikkatli ve az miktarda tüketin

• Lif oranı yüksek yiyecekler (sindirimi zordur, gaz, rahatsızlık veya “takılma” hissi yapabilir):
• tam tahıllar;
• baklagiller (bezelye, fasulye, mercimek);
• çiğ lifli sebzeler (brokoli, kuşkonmaz, kereviz).
• Gaz yapma potansiyeli olan yiyecekler: beyaz lahana, brüksel lahanası, karnabahar.

Kırmızı ışık – diyetten çıkarın

Bu yiyecekler çok sakıncalıdır veya tamamen yasaktır; ciddi rahatsızlık, dumping sendromu, kilo verme sürecinin bozulması veya yeni mide yapısına zarar verebilirler.

Vitaminler ve mineraller

Mide bypassından sonra besin maddelerinin emilimi önemli ölçüde değişir; bu nedenle vitamin ve mineral takviyelerinin ömür boyu kullanılması gerekir. En iyi seçenek, mineralli tam multivitaminlerdir.

İlk 3–6 ay sıvı veya toz formları kullanın, ardından kapsül ve tablet formuna geçebilirsiniz. Çiğnenebilir multivitaminler önerilmez; yüksek şeker içerir ve tam olarak emilmez.

Fiziksel aktivite

Kilonuzu normalde tutmak için düzenli egzersiz yapmanız gerekir (haftada 4 saat veya günde 35 dakika).

Fiziksel egzersiz şu konularda da yardımcı olur:

• kan dolaşımı ve kas-iskelet sisteminin sağlığını iyileştirir;
• gücü ve esnekliği artırır;
• vücuda enerji verir;
• sağlıklı uykuyu destekler;
• ruh halini yükseltir.

Formda kalmak için daha fazla yürüyün ve dans edin. Bisiklete binmek, yüzmek ve su aerobiği ile uğraşabilirsiniz. Ev işleri ve bahçe bakımı da faydalıdır.

Sık sorulan sorular

İştahım geri döner mi?

Zamanla iştah ve açlık geri dönebilir. Bu nedenle sağlıklı beslenme alışkanlığı edinmek önemlidir.

Sevdiğim yemeklerin tadını tekrar çıkarabilir miyim?

Evet, zamanla çoğu yiyeceği yeniden tüketebilirsiniz; ancak porsiyonları sınırlamak gerekir.

Kaç kilo vereceğim?

Ameliyattan sonra hastalar ortalama olarak fazla kilolarının %60–80’ini kaybeder; ancak hız kişiye göre değişir. Kilo kaybı genellikle “basamaklıdır” — kayıp ve duraklama dönemleri birbirini izler.

Ne kadar protein aldığımı nasıl öğrenirim?

Ürün etiketlerini okuyun.

Etikette bilgi yoksa, 7 gram protein yaklaşık olarak şunlarda bulunur:

• 28 gram tavuk, hindi veya balık;
• 57 gram sert tofu;
• 85 gram yumuşak tofu;
• bir yumurta;
• yarım bardak baklagiller.

Susuzluk belirtileri geçmezse ne yapmalıyım?

Elektrolit içeren sıvılar veya tuzlu et suyu için, yiyeceklere tuz ekleyin. Sorun devam ederse doktora başvurun.